Sib id-dokument
Sib id-dokument li għandek bżonn
Wieġeb tliet mistoqsijiet qosra. M’għandekx għalfejn tkun taf x’jismha l-formola.
1Għal Malta
2 Dwar xiex huwa?
3 X’trid tagħmel?
Dokumenti li jaqblu: 5
- Kuntratt ta’ transazzjoni (Malta)Għal żewġ partijiet f’Malta — individwi jew negozji — li jsolvu tilwima dwar flus barra mill-qorti: xogħol mhux imħallas, ħsara, depożitu, dejn ikkontestat. Il-kuntratt jiddikjara t-tilwima, is-somma miftiehma u meta titħallas, u li t-tnejn jirrinunzjaw għall-bqija tat-talbiet tagħhom dwarha ladarba titħallas. Il-Kodiċi Ċivili jesiġi li t-transazzjoni ssir bil-miktub (l-artikolu 1233). Huwa għal tilwim li għadu ma wasalx quddiem qorti jew tribunal. It-tnejn jiffirmawh u kull wieħed iżomm oriġinal.
- Ilment lil bank jew kumpanija finanzjarja qabel l-Arbitru (Malta)Għal klijent f’Malta b’ilment kontra bank, assiguratur, kumpanija tal-pagamenti jew tal-investiment: ħlas żbaljat, talba miċħuda, trasferiment li ntilef, servizz ħażin. L-ittra hija l-ilment bil-miktub li l-kumpanija trid tirċievi l-ewwel, u titlob tweġiba finali fi żmien 15-il ġurnata tax-xogħol. Ibgħatha fi żmien sentejn minn meta sirt taf bil-kwistjoni għall-ewwel darba: l-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji jisma’ biss ilmenti li jkunu saru lill-kumpanija f’dak iż-żmien. Jekk it-tweġiba ma tissodisfakx, jew ma tasalx, imbagħad tista’ tieħu l-ilment għand l-Arbitru permezz tal-formola online tiegħu. Ibagħtha b’email u żomm kopja.
- Talba finali għal ħlas qabel azzjoni legali (Malta)Għal kull min f’Malta għandu jieħu l-flus — self privat, fattura mhux imħallsa, bejgħ, rimbors li għandu jagħti kummerċjant — u talab u ma tħallasx. L-ittra tfisser id-dejn, tagħti 14-il jum biex jitħallas kollu, u ssemmi l-pass li jmiss: it-Tribunal għal Talbiet Żgħar (talbiet sa €5,000), it-Tribunal għal Talbiet ta’ Konsumaturi (konsumatur kontra kummerċjant, sa €10,000) jew proċeduri ġudizzjarji. Tirriżerva l-imgħax legali ta’ 8% fis-sena u l-ispejjeż. Ibagħtha b’ittra rreġistrata u żomm l-irċevuta tal-posta.
- Rikonoxximent ta’ dejn (Malta)Għal debitur f’Malta li jikkonferma bil-miktub kemm għandu jagħti lil kreditur, u għall-kreditur li jitolbu — self privat, kera mhux imħallsa, flus dovuti bejn ħbieb jew negozji. Iffirmat mid-debitur, ir-rikonoxximent jinterrompi l-preskrizzjoni taħt l-artikolu 2133 tal-Kodiċi Ċivili (Kap. 16), u ż-żmien li għadda ma jibqax jgħodd. Pjan mhux obbligatorju jistabbilixxi pagamenti rateali kull xahar. Id-debitur jiffirma; il-kreditur iżomm l-oriġinal.
- Kuntratt ta’ self bejn individwi (Malta)Għal żewġ persuni f’Malta — familja, ħbieb jew nies li jafu lil xulxin — meta wieħed isellef lill-ieħor somma flus. Il-kuntratt jiddikjara l-ammont, kif u meta jitħallas lura, u kwalunkwe imgħax, li l-Kodiċi Ċivili jillimita għal 8% fis-sena (l-artikolu 1852). It-tnejn jiffirmawh bħala skrittura privata u kull wieħed iżomm oriġinal; min jissellef jiffirma irċevuta separata meta jirċievi l-flus. Mhuwiex għal self minn negozju, li jsegwi r-regoli tal-kreditu għall-konsumatur.
Ma tistax issib id-dokument li għandek bżonn?
It-talba hija b’xejn. Għidilna liema formola jew ittra għandek bżonn, għal liema pajjiż u b’liema lingwa. Niktbu dawk li jitolbu n-nies – ħalli l-email tiegħek u ngħidulek meta tiegħek tkun lesta.