Prawo: wzory i formularze

Dla właściciela, najemcy lub wynajmującego, którego proszą o pisemne potwierdzenie, że ktoś – partner, dorosłe dziecko, krewny lub lokator – mieszka pod danym adresem, często na potrzeby konta bankowego, umowy telefonicznej, szkoły lub rejestracji u lekarza rodzinnego. W Wielkiej Brytanii nie ma zaświadczenia o zameldowaniu, więc instytucje proszą o rachunki lub wyciągi, a niektóre przyjmują też takie pismo; zapytaj najpierw, co akceptują. Pismo podaje, od kiedy osoba tam mieszka, oraz Twoje dane kontaktowe.

Dla świadczeniobiorcy w Anglii, Walii lub Szkocji, który nie zgadza się z decyzją DWP w sprawie Universal Credit, ESA, JSA, innego świadczenia DWP lub – w Anglii i Walii – PIP. Angielski pisemny wniosek o ponowne rozpatrzenie, w ciągu miesiąca od decyzji (lub do 13 miesięcy z podaniem przyczyn): wyjaśnia, dlaczego decyzja jest błędna, wskazuje nowe dowody, żąda dowodów DWP i zawiadomienia o rozpatrzeniu (mandatory reconsideration notice). Dziennik (journal) i formularz DWP są bezpłatne. Wysyłany pocztą pierwszej klasy. Nie dotyczy świadczeń Social Security Scotland, np. Adult Disability Payment: tam służy redetermination. Sprzedawany pusty, bo może zawierać dane o zdrowiu.

Zacznij od bezpłatnych wytycznych GOV.UK o wizie Standard Visitor i przewodnika po dokumentach uzupełniających: mówią, kto może złożyć wniosek i co gość może dołączyć. Ten list jest dla osoby mieszkającej w Zjednoczonym Królestwie, która zaprasza krewnego lub znajomego z zagranicy. Informuje UK Visas and Immigration, kim jesteś i jaki masz status w kraju, jaka jest Twoja relacja z gościem, jakie są daty i cel wizyty, gdzie gość zamieszka i kto płaci. Gość sam składa wniosek i decyduje, co dołączyć. To Twoje własne oświadczenie o faktach, nie porada w sprawie wniosku; żaden list nie gwarantuje wizy.

Dla mieszkańca Anglii, niezadowolonego z usługi lub decyzji rady lokalnej (council) – wywóz śmieci, dziury w drodze, nadzór budowlany, hałas, opieka społeczna lub źle załatwiona wcześniejsza prośba: formalna skarga w ramach procedury skargowej rady, opisująca, co się stało, co zostało już zrobione i czego oczekujesz. Jeśli rada ma formularz online, użyj go. Jeśli jej ostateczna odpowiedź nie rozwiąże sprawy, Local Government and Social Care Ombudsman bezpłatnie rozpatruje skargi.

Dla każdego, kto chce informacji od rady lokalnej, ministerstwa, jednostki NHS lub HSC, policji, szkoły lub innego organu publicznego w Anglii, Walii lub Irlandii Północnej albo od organu ogólnobrytyjskiego, także od jego biur w Szkocji: wniosek na podstawie Freedom of Information Act 2000, obejmujący też informacje o środowisku, z prośbą o odpowiedź w ciągu 20 dni roboczych. Wiele organów ma własny bezpłatny formularz online lub adres e-mail FOI. Szkocki organ publiczny – rząd Szkocji, rada lokalna, NHS Scotland lub szkoła w Szkocji – odpowiada zamiast tego według Freedom of Information (Scotland) Act 2002: do niego użyj szkockiego wniosku.

Dla mieszkańca Walii, niezadowolonego z usługi lub decyzji rady lokalnej (council) – wywóz śmieci, dziury w drodze, nadzór budowlany, hałas, opieka społeczna lub źle załatwiona wcześniejsza prośba: formalna skarga w ramach procedury skargowej rady, opisująca, co się stało, co zostało już zrobione i czego oczekujesz. Jeśli rada ma formularz online, użyj go. Jeśli jej ostateczna odpowiedź nie rozwiąże sprawy, Public Services Ombudsman for Wales bezpłatnie rozpatruje skargi. Do rady w Walii możesz pisać po walijsku i otrzymać odpowiedź po walijsku.

Dla osoby, która odwołała pełnomocnictwo udzielone na podstawie ustawy z 1971 r.: pismo do banku, towarzystwa budowlanego, dostawcy mediów, wynajmującego lub każdej instytucji, z którą pełnomocnik miał do czynienia, że pełnomocnictwo odwołano, z prośbą o nieprzyjmowanie jego poleceń i pisemne potwierdzenie. Załącza się kopię aktu odwołania; wysyła się je listem pierwszej klasy z bezpłatnym potwierdzeniem nadania (certificate of posting) lub doręcza osobiście.

Dla osoby, która udzieliła pełnomocnictwa ogólnego lub do jednej sprawy i chce je zakończyć – nie jest już potrzebne albo straciła zaufanie do pełnomocnika. Akt odwołuje pełnomocnictwo od swojej daty i jest podpisywany w obecności świadka. Przekaż kopię pełnomocnikowi i każdemu bankowi lub instytucji, która miała z nim do czynienia: dopóki nie wiedzą, mogą być chronieni, jeśli polegają na pełnomocnictwie (Powers of Attorney Act 1971, s 5). Nie dotyczy zarejestrowanego lasting power of attorney.

Dla rodzica lub innej osoby z władzą rodzicielską (parental responsibility), która nie jedzie z dzieckiem: podpisane pismo wyrażające zgodę na wyjazd dziecka za granicę z drugim rodzicem, dziadkami, szkołą lub rodziną kolegi. Wywiezienie dziecka poniżej 16 lat z Wielkiej Brytanii bez zgody wszystkich osób z władzą rodzicielską albo bez zezwolenia sądu może być przestępstwem (Child Abduction Act 1984, s 1). Urzędowego formularza nie ma. Pismo wskazuje dziecko, podróż i daty oraz Twój telefon, aby straż graniczna lub linia lotnicza mogła to sprawdzić. Przekaż je osobie dorosłej, która jedzie, razem z kopią paszportu lub prawa jazdy.

Dla osoby, za którą ktoś ma działać tylko w jednej sprawie – sprzedaż samochodu, podpisanie umowy, konto bankowe albo sprzedaż nieruchomości podczas pobytu za granicą. Akt (deed) (Powers of Attorney Act 1971, s 1) wskazujący sprawę, co pełnomocnik może podpisać i kiedy pełnomocnictwo wygasa, podpisany w obecności świadka. Jeśli wystarczy zwykłe upoważnienie albo bezpłatny formularz danej instytucji, użyj najpierw ich.

Dla rodzica lub opiekuna, który zmienia imię lub nazwisko dziecka poniżej 18 lat – po rozwodzie, w nowej rodzinie albo na życzenie dziecka. Zgodzić się muszą wszystkie osoby z władzą rodzicielską albo sąd; akt wskazuje, które z nich, a 16- lub 17-latek podpisuje własną zgodę. Rezygnuje z dawnego nazwiska i przyjmuje nowe, z podpisem w obecności dwóch dorosłych świadków. GOV.UK wyjaśnia bezpłatną drogę i nieobowiązkową, płatną rejestrację.

Dla pary bez ślubu, która mieszka lub zamieszka razem: pisemna umowa o tym, jak dzielicie czynsz lub ratę kredytu i rachunki, co do kogo należy, wspólne konta i długi oraz co dzieje się z rzeczami w razie rozstania. „Małżeństwo z mocy prawa zwyczajowego” (common-law marriage) nie istnieje, więc prawo daje parom żyjącym razem znacznie mniej roszczeń niż małżonkom. Każde z Was powinno przed podpisaniem zasięgnąć niezależnej porady prawnej; własność domu pozostaje taka, jak wynika z tytułu i ewentualnej deklaracji powierniczej.

Dla każdego, kto chce, by krewny, znajomy lub opiekun rozmawiał w jego imieniu z bankiem, dostawcą energii lub telefonu, radą lokalną czy wynajmującym: podpisane pismo wskazujące osobę, konta lub sprawę oraz to, czy może tylko rozmawiać i otrzymywać informacje, czy także wydawać polecenia. Pozwala instytucji udostępniać jej Twoje dane osobowe, a możesz je wycofać w każdej chwili. Wiele instytucji ma własny bezpłatny formularz; użyj go, jeśli o to proszą.

Dla rodziców po rozstaniu, którzy uzgodnili, jak wychowywać dzieci: gdzie dzieci mieszkają, czas z każdym z rodziców, ferie i szczególne dni, przekazywanie dzieci, decyzje o szkole i zdrowiu oraz sposób komunikacji i rozwiązywania sporów. To porozumienie między Wami, a nie postanowienie sądu. Cafcass publikuje bezpłatny plan wychowawczy i wskazówki – pierwsze miejsce, gdzie warto zajrzeć; każde z Was powinno zasięgnąć niezależnej porady, jeśli ma wątpliwości.

Dla osoby dorosłej, która chce, by zaufana osoba zajmowała się jej pieniędzmi i sprawami, dopóki sama może decydować – podczas pobytu za granicą, w szpitalu albo gdy potrzebuje pomocy. Akt (deed) według wzoru z sekcji 10 Powers of Attorney Act 1971, podpisany w obecności świadka. Przestaje działać, gdy utracisz zdolność do podejmowania decyzji; na tę sytuację sporządza się lasting power of attorney w Office of the Public Guardian, którego usługa online to pierwsze miejsce, gdzie warto zajrzeć.

Dla każdego, kogo bank, pracodawca, rada lokalna, DVLA lub inna instytucja prosi o potwierdzenie faktów w formie statutory declaration – zagubiony dokument, wspólne zamieszkanie, używane nazwisko, adres lub pokrewieństwo. Fakty opisujesz w numerowanych punktach; dokument dodaje słowa wymagane przez Statutory Declarations Act 1835. Podpisujesz osobiście przed solicitorem lub commissioner for oaths za ustawową opłatą 5 funtów oraz 2 funty za każdy załącznik albo przed notariuszem, który sam ustala opłatę.

Dla osoby, która ukończyła 16 lat i zmienia imię, nazwisko lub oba – po ślubie, rozwodzie albo z własnego wyboru – i potrzebuje dowodu dla banku, pracodawcy, HM Passport Office lub DVLA. Niezarejestrowany deed poll, który sporządzasz samodzielnie: rezygnujesz z dawnego nazwiska, przyjmujesz nowe i podpisujesz się oboma w obecności dwóch dorosłych świadków. GOV.UK wyjaśnia bezpłatną drogę i nieobowiązkową rejestrację w Royal Courts of Justice, która jest płatna.

Dla rodzica lub innej osoby z władzą rodzicielską, która zgadza się, by drugi rodzic lub ktoś inny złożył wniosek o brytyjski paszport dla dziecka. Zwykle wniosek podpisuje jedna osoba z władzą rodzicielską, ale HM Passport Office może poprosić o zgodę wszystkich, którzy ją mają – na przykład po rozstaniu. Pismo wskazuje dziecko i wnioskodawcę, podaje Twoje dane kontaktowe i zawiera kopię dokumentu tożsamości. Wysyła się je z wnioskiem lub tak, jak poprosi HMPO.