Κύπρος: υποδείγματα και έντυπα

Η επιστολή με την οποία εργοδοτούμενος στην Κύπρο παραιτείται και τερματίζει τη σύμβαση εργασίας του. Γράφει την προειδοποίηση σε εβδομάδες και την τελευταία ημέρα εργασίας, ζητά τα ποσά που οφείλονται με την τελευταία μισθοδοσία και βεβαίωση εργοδότησης, και έχει χώρο για την υπογραφή παραλαβής του εργοδότη. Κατά τον περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμο ο εργοδοτούμενος οφείλει μικρότερη προειδοποίηση από τον εργοδότη: μία εβδομάδα μετά από 26 εβδομάδες υπηρεσίας, δύο μετά από 52 και τρεις μετά από 260, και καμία στη δοκιμαστική περίοδο.

Η συμφωνία με την οποία εργοδότης και εργοδοτούμενος στην Κύπρο τερματίζουν μαζί τη σύμβαση εργασίας, χωρίς απόλυση και χωρίς παραίτηση. Ορίζει την τελευταία ημέρα εργασίας, τις αποδοχές και την ετήσια άδεια που οφείλονται, το εφάπαξ ποσό που συμφωνείται και πότε καταβάλλεται, την επιστροφή του εξοπλισμού, τη βεβαίωση εργοδότησης και την εμπιστευτικότητα, με δήλωση εξόφλησης που δεν θίγει δικαιώματα από τα οποία ο νόμος δεν επιτρέπει παραίτηση. Στηρίζεται στον περί Συμβάσεων Νόμο (Κεφ. 149), που θέλει ελεύθερη συναίνεση.

Η απόφαση μιας κυπριακής εταιρείας για τον διορισμό νέου διοικητικού συμβούλου, την παύση συμβούλου ή την καταχώριση της παραίτησής του, κατά τον περί Εταιρειών Νόμο (Κεφ. 113): στοιχεία της εταιρείας με τον αριθμό ΗΕ, πώς λαμβάνεται η απόφαση, στοιχεία του συμβούλου με αριθμό ταυτότητας, διαβατηρίου ή ARC, ημερομηνία ισχύος, αποδοχή του διορισμού και εξουσιοδότηση. Το άρθρο 178 επιτρέπει την παύση συμβούλου χωρίς τη συναίνεσή του με συνήθες ψήφισμα σε γενική συνέλευση, μετά από ειδική ειδοποίηση 28 ημερών· το καταστατικό μπορεί να προβλέπει και άλλον τρόπο. Η αλλαγή δηλώνεται χωριστά στον Έφορο Εταιρειών με το έντυπο ΗΕ4 μέσα σε 14 ημέρες.

Η γραπτή σύμβαση εργασίας χωρίς ημερομηνία λήξης για εργοδοτούμενο στην Κύπρο: θέση και καθήκοντα, τόπος και ωράριο, μικτός μισθός ολογράφως, πληρωμή σε τραπεζικό λογαριασμό, κοινωνικές ασφαλίσεις, ετήσια άδεια 20 ή 24 ημερών, δοκιμαστική περίοδος και τερματισμός κατά τον περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμο. Δίνει γραπτώς τους όρους που ο Ν. 25(Ι)/2023 ορίζει να παραδίδονται στον εργοδοτούμενο, τους βασικούς μέσα σε επτά ημέρες από την έναρξη, και προστατεύει τις εμπιστευτικές πληροφορίες χωρίς ρήτρα μη ανταγωνισμού, που το κυπριακό δίκαιο θα θεωρούσε άκυρη.

Η γραπτή συμφωνία εργοδότη και εργοδοτούμενου στην Κύπρο για τηλεργασία, κατά τον περί Ρύθμισης του Πλαισίου Οργάνωσης της Τηλεργασίας Νόμο του 2023: μορφή και ημέρες, τόπος, ωράριο και καταγραφή του χρόνου, δικαίωμα αποσύνδεσης και τα μέτρα που το εξασφαλίζουν, εξοπλισμός, δαπάνες, δεδομένα, υγεία και ασφάλεια, και επιστροφή στο γραφείο. Η τηλεργασία είναι εθελοντική και συμφωνείται γραπτώς, και ο εργοδότης επιβαρύνεται με τον εξοπλισμό και το κόστος της. Η συμφωνία είναι και η γραπτή ενημέρωση για τους όρους της που ζητά ο Νόμος.

Η γραπτή αίτηση εργοδοτούμενου γονέα στην Κύπρο για γονική άδεια κατά τον Ν. 216(Ι)/2022: το παιδί, οι ημερομηνίες, η διάρκεια και η άδεια που έχει ήδη ληφθεί, με χώρο για την απάντηση του εργοδότη. Μετά από έξι μήνες υπηρεσίας ο Νόμος δίνει έως 18 εβδομάδες για κάθε παιδί, έως ότου το παιδί συμπληρώσει τα 15 έτη (τα 21 αν έχει αναπηρία), από μία ημέρα έως πέντε εβδομάδες τον χρόνο (επτά με τρία ή περισσότερα παιδιά), με αίτηση τουλάχιστον τρεις εβδομάδες πριν από την έναρξη. Για μέρος της άδειας οι Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων καταβάλλουν επίδομα, οκτώ εβδομάδες για το πρώτο παιδί και περισσότερες για τα επόμενα, με χωριστή αίτηση του γονέα.

Η γραπτή συμφωνία εργοδότη και εργοδοτούμενου στην Κύπρο για άδεια χωρίς αποδοχές: διάρκεια, ημερομηνία επιστροφής, τι γίνεται με τη σύμβαση εργασίας, τις κοινωνικές ασφαλίσεις και τον χρόνο υπηρεσίας, και ποιες παροχές διατηρούνται. Η άδεια άνευ αποδοχών χορηγείται με συμφωνία των δύο, και γι’ αυτό καλό είναι οι όροι της να γράφονται πριν αρχίσει. Η σύμβαση εργασίας αναστέλλεται, δεν τερματίζεται, και ο εργοδοτούμενος επιστρέφει στη θέση του στην ημερομηνία που ορίζεται.

Η γραπτή αίτηση με την οποία εργοδοτούμενος ή πρώην εργοδοτούμενος στην Κύπρο ζητά από τον εργοδότη βεβαίωση εργοδότησης: τη θέση και την περίοδο της απασχόλησης, και αν θέλει τις αποδοχές ή μια αξιολόγηση της εργασίας του. Χρησιμεύει για νέο εργοδότη, τράπεζα, ενοικίαση, άδεια διαμονής ή σπουδές. Η γραπτή αίτηση, με προθεσμία απάντησης, αφήνει απόδειξη για το τι ζητήθηκε και πότε.

Η γραπτή ειδοποίηση με την οποία ο ενοικιαστής κατοικίας στην Κύπρο τερματίζει την ενοικίαση: με βάση τον όρο πρόωρου τερματισμού του ενοικιαστηρίου, με την προειδοποίηση που ορίζει μια ενοικίαση αορίστου χρόνου, στη λήξη της συμφωνημένης διάρκειας ή ως πρόταση για τερματισμό με συμφωνία, όταν το ενοικιαστήριο δεν δίνει άλλο δρόμο. Ορίζει τις ημερομηνίες τερματισμού και επιστροφής του ακινήτου, ζητά την εγγύηση πίσω σε λογαριασμό και στέλνεται με συστημένη επιστολή ή ιδιοχείρως, ώστε να αποδεικνύεται τι στάλθηκε και πότε.

Συμφωνία μεταξύ δύο επιχειρήσεων στην Κύπρο για την παροχή υπηρεσιών, κατά τον περί Συμβάσεων Νόμο (Κεφ. 149): περιγραφή των υπηρεσιών και εξαιρέσεις, διάρκεια, αμοιβή πλέον ΦΠΑ, τιμολόγηση και προθεσμία πληρωμής, παράπονα και διορθώσεις, ανεξάρτητη εκτέλεση, εμπιστευτικότητα, πνευματική ιδιοκτησία στα παραδοτέα, όριο ευθύνης και τερματισμός. Για καθυστέρηση πληρωμής ισχύουν ο τόκος (επιτόκιο αναφοράς της ΕΚΤ συν οκτώ μονάδες) και τα 40 € του Ν. 123(Ι)/2012. Δεν περιέχει απαγόρευση ανταγωνισμού, που το άρθρο 27 του Κεφ. 149 κάνει άκυρη, με στενές εξαιρέσεις, και δεν χαρτοσημαίνεται.

Το πληρεξούσιο έγγραφο για μία συγκεκριμένη υπόθεση στην Κύπρο: πράξη στο Κτηματολόγιο, σε τράπεζα ή σε άλλη υπηρεσία. Περιγράφει την πράξη με ακρίβεια, τους περιορισμούς και τη διάρκεια, λήγει όταν η πράξη ολοκληρωθεί και υπογράφεται μπροστά σε πιστοποιούντα υπάλληλο ή σε ΚΕΠ, που πιστοποιεί την υπογραφή. Για χρήση στο εξωτερικό χρειάζεται και σφραγίδα της Χάγης (apostille). Ένα στενό πληρεξούσιο εκθέτει λιγότερο τον εντολέα.

Τιμολόγιο για επιχείρηση ή αυτοτελώς εργαζόμενο στην Κύπρο, με τα στοιχεία που ζητά η νομοθεσία για τον ΦΠΑ: αύξων αριθμός και ημερομηνία έκδοσης, ημερομηνία παράδοσης ή παροχής, στοιχεία του εκδότη με ΑΦΤ και αριθμό ΦΠΑ, στοιχεία του πελάτη, αγαθά ή υπηρεσίες με ποσότητα και τιμή μονάδας, αξία χωρίς ΦΠΑ, συντελεστής και ποσό ΦΠΑ, σύνολο, προθεσμία πληρωμής και IBAN. Επιλέγετε αν χρεώνεται ΦΠΑ, αν ο εκδότης δεν έχει εγγραφεί στον ΦΠΑ (κάτω από το όριο των 15.600 €), αν εφαρμόζεται αντίστροφη επιβάρυνση ή αν η πράξη απαλλάσσεται.

Η συμφωνία μιας επιχείρησης στην Κύπρο με αυτοτελώς εργαζόμενο που της παρέχει υπηρεσίες ως ανεξάρτητος συνεργάτης: υπηρεσίες, ανεξαρτησία ως προς τον χρόνο, τον τόπο και τον τρόπο εργασίας, φόροι και κοινωνικές ασφαλίσεις με ευθύνη του συνεργάτη, αμοιβή και τιμολόγηση, έξοδα, εμπιστευτικότητα, πνευματική ιδιοκτησία και τερματισμός. Ο τίτλος της σύμβασης δεν αρκεί: αν στην πράξη ο συνεργάτης εργάζεται όπως ένας εργοδοτούμενος, η σχέση μπορεί να κριθεί σχέση εργοδότησης, γι’ αυτό η συμφωνία γράφει πώς εκτελείται η συνεργασία. Δεν περιέχει απαγόρευση ανταγωνισμού (άρθρο 27 του Κεφ. 149).

Η γραπτή ειδοποίηση με την οποία ο εργοδοτούμενος στην Κύπρο ενημερώνει τον εργοδότη ότι απουσιάζει λόγω ασθένειας: από πότε, έως πότε εκτιμάται η απουσία, ποιος ιατρός εκδίδει το ιατρικό πιστοποιητικό και αν αυτό επισυνάπτεται ή θα ακολουθήσει. Δεν υπόσχεται αποδοχές για τις τρεις πρώτες ημέρες, για τις οποίες δεν καταβάλλεται επίδομα ασθενείας· τις ζητά μόνο αν τις προβλέπει η σύμβαση εργασίας ή συλλογική σύμβαση. Από την τέταρτη ημέρα, το επίδομα ασθενείας το καταβάλλουν οι Κοινωνικές Ασφαλίσεις.

Η γραπτή συγκατάθεση με την οποία ο γονέας επιτρέπει σε όποιον φροντίζει το παιδί του όσο λείπει — παππού ή γιαγιά, συνοδό σχολικής εκδρομής ή κατασκήνωσης — να το πηγαίνει σε ιατρό στην Κύπρο ή στο εξωτερικό, να ενημερώνεται και να συγκατατίθεται στη συνήθη ιατρική φροντίδα για ορισμένο διάστημα. Δίνει στον ιατρό τις αλλεργίες, τα φάρμακα και τον προσωπικό ιατρό του παιδιού στο ΓεΣΥ, αφήνει τις σοβαρές πράξεις στον γονέα και ακολουθεί τον νόμο για τα δικαιώματα των ασθενών, κατά τον οποίο για τον ανήλικο συγκατατίθεται ο γονέας και η γνώμη του παιδιού μετρά όλο και περισσότερο με την ηλικία.

Η γραπτή απαίτηση εργοδοτούμενου ή πρώην εργοδοτούμενου στην Κύπρο προς τον εργοδότη για μισθούς που δεν καταβλήθηκαν: θέση, μισθός, απλήρωτα διαστήματα και οφειλόμενο ποσό, με προθεσμία επτά ημερών για πληρωμή σε τραπεζικό λογαριασμό, τα έγγραφα συνημμένα και αίτημα γραπτής απάντησης μέσα σε 14 ημέρες. Προειδοποιεί ότι, αν δεν πληρωθεί, θα ακολουθήσει γραπτό παράπονο στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων κατά τον περί Προστασίας των Μισθών Νόμο και απαίτηση ενώπιον του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών ή, πάνω από τις αποδοχές δύο ετών, του Επαρχιακού Δικαστηρίου, για το οποίο είναι και η επιστολή απαίτησης των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας. Στέλνεται με συστημένη επιστολή ή ιδιοχείρως.

Η γραπτή αίτηση προς σχολείο στην Κύπρο για αντίγραφο απολυτηρίου, πιστοποιητικό σπουδών με τη βαθμολογία ανά τάξη ή βεβαίωση φοίτησης: τα στοιχεία του αποφοίτου όπως τα τηρεί το σχολείο, το όνομα κατά τη φοίτηση αν άλλαξε, το έτος αποφοίτησης, ο αριθμός αντιτύπων και ο σκοπός. Ζητά, αν το αρχείο τηρείται πλέον αλλού, να διαβιβαστεί η αίτηση στην υπηρεσία που το τηρεί. Χρησιμεύει για εργασία, για εγγραφή σε πανεπιστήμιο ή για αναγνώριση τίτλου στο εξωτερικό.

Η συμφωνία με την οποία εργοδοτούμενος στην Κύπρο αναλαμβάνει να τηρεί εμπιστευτικές τις πληροφορίες του εργοδότη, κατά την απασχόληση και μετά από αυτήν, και να μην προσεγγίζει, για περιορισμένο χρόνο, πελάτες και συναδέλφους με τους οποίους συνεργάστηκε. Δεν περιέχει ρήτρα μη ανταγωνισμού: κατά το άρθρο 27 του περί Συμβάσεων Νόμου (Κεφ. 149), η συμφωνία που εμποδίζει κάποιον να ασκεί νόμιμο επάγγελμα είναι άκυρη, και μόνο στενοί, εύλογοι περιορισμοί μπορούν να ισχύσουν. Εξαιρεί ρητά τη γενική γνώση του εργοδοτούμενου και τις αναφορές παραβάσεων.

Η γραπτή σύμβαση εργασίας με ημερομηνία λήξης για εργοδοτούμενο στην Κύπρο: θέση, τόπος και ωράριο, μικτός μισθός, κοινωνικές ασφαλίσεις, ετήσια άδεια, δοκιμαστική περίοδος ανάλογη με τη διάρκεια και ο λόγος του ορισμένου χρόνου. Ορίζει αν η σύμβαση τερματίζεται νωρίτερα με προειδοποίηση ή μόνο με συμφωνία, και ακολουθεί τον Ν. 98(Ι)/2003: ο εργοδοτούμενος ορισμένου χρόνου δεν αντιμετωπίζεται χειρότερα από τους μόνιμους, και η απασχόληση που φτάνει συνολικά τους 30 μήνες με διαδοχικές συμβάσεις θεωρείται αορίστου χρόνου, εκτός αν υπάρχει αντικειμενικός λόγος.

Για τον εργοδοτούμενο στην Κύπρο που θεωρεί την απόλυσή του αδικαιολόγητη: γραπτή αμφισβήτηση του τερματισμού, αίτημα να δηλώσει ο εργοδότης γραπτώς τους λόγους και τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται, και αίτημα να καταβληθούν τα οφειλόμενα. Ο εργοδότης φέρει το βάρος να αποδείξει νόμιμο λόγο (άρθρα 5 και 6 του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου). Το επόμενο βήμα είναι αίτηση στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών, στο ειδικό έντυπό του, μέσα σε δώδεκα μήνες από τον τερματισμό. Στέλνεται με συστημένη επιστολή ή ιδιοχείρως έναντι υπογραφής.