Anglia: wzory i formularze

Dla każdego, kogo bank, pracodawca, rada lokalna, DVLA lub inna instytucja prosi o potwierdzenie faktów w formie statutory declaration – zagubiony dokument, wspólne zamieszkanie, używane nazwisko, adres lub pokrewieństwo. Fakty opisujesz w numerowanych punktach; dokument dodaje słowa wymagane przez Statutory Declarations Act 1835. Podpisujesz osobiście przed solicitorem lub commissioner for oaths za ustawową opłatą 5 funtów oraz 2 funty za każdy załącznik albo przed notariuszem, który sam ustala opłatę.

Dla kierowcy lub rowerzysty w Anglii lub Walii, którego auto, motocykl lub rower uszkodziła dziura w drodze. Pismo informuje zarządcę drogi (zwykle radę) kiedy i gdzie do tego doszło, o szkodzie i kosztach, i obciąża go odpowiedzialnością za brak utrzymania drogi na podstawie sekcji 41 Highways Act 1980; jeśli powoła się na obronę z sekcji 58, żąda dokumentacji kontroli i napraw. Wezwanie przedsądowe: 14 dni, potem tryb drobnych roszczeń. Większość zarządców ma też bezpłatny formularz online.

Dla dwóch osób prywatnych w Zjednoczonym Królestwie, które sprzedają i kupują używany samochód, furgonetkę lub motocykl. Dokument opisuje pojazd, cenę, godzinę przekazania kluczyków, przebieg i znane sprzedającemu usterki oraz zawiera pokwitowanie zapłaty. Sprzedaż „w stanie oglądanym” nie pozwala sprzedającemu fałszywie opisać auta. Prywatna sprzedaż nie wymaga podatku ani formularza: sprzedający tego samego dnia zgłasza ją online w DVLA i daje kupującemu zielony odcinek dla nowego posiadacza z dowodu rejestracyjnego (V5C). Podpisują obie strony, każda zachowuje egzemplarz.

Dla pracodawcy w Anglii, Walii lub Szkocji zatrudniającego kogoś na określony czas — zastępstwo na urlop macierzyński, sezon, projekt: umowa z datą końcową, która jest zarazem pisemnym zestawieniem warunków wymaganym najpóźniej pierwszego dnia pracy. Zawiera ochronę z Fixed-term Employees Regulations 2002, regułę czterech lat dla kolejnych umów i rozwiązanie za wypowiedzeniem. Każda ze stron powinna przed podpisaniem zasięgnąć porady. Podpisują obie strony.

Dla osoby, która ukończyła 16 lat i zmienia imię, nazwisko lub oba – po ślubie, rozwodzie albo z własnego wyboru – i potrzebuje dowodu dla banku, pracodawcy, HM Passport Office lub DVLA. Niezarejestrowany deed poll, który sporządzasz samodzielnie: rezygnujesz z dawnego nazwiska, przyjmujesz nowe i podpisujesz się oboma w obecności dwóch dorosłych świadków. GOV.UK wyjaśnia bezpłatną drogę i nieobowiązkową rejestrację w Royal Courts of Justice, która jest płatna.

Dla pracownika w Anglii, Walii lub Szkocji, który potrzebuje wolnego ponad urlop wypoczynkowy — dłuższy wyjazd, sprawy rodzinne, nauka — i chce zgody pracodawcy: pismo z prośbą o urlop bezpłatny między dwiema datami, z datą powrotu, i prośbą o pisemne potwierdzenie powrotu na to samo stanowisko oraz skutków dla urlopu, emerytury i świadczeń. Nie ma ogólnego prawa do urlopu bezpłatnego; urlop opiekuńczy, rodzicielski i czas wolny w nagłych sprawach bliskich to odrębne prawa ustawowe.

Dla rodzica lub innej osoby z władzą rodzicielską, która zgadza się, by drugi rodzic lub ktoś inny złożył wniosek o brytyjski paszport dla dziecka. Zwykle wniosek podpisuje jedna osoba z władzą rodzicielską, ale HM Passport Office może poprosić o zgodę wszystkich, którzy ją mają – na przykład po rozstaniu. Pismo wskazuje dziecko i wnioskodawcę, podaje Twoje dane kontaktowe i zawiera kopię dokumentu tożsamości. Wysyła się je z wnioskiem lub tak, jak poprosi HMPO.

Dla kierowcy w Wielkiej Brytanii po kolizji: jedno miejsce na zapisanie imienia, nazwiska, adresu, pojazdu i ubezpieczyciela drugiego kierowcy, godziny i miejsca, przebiegu zdarzenia, szkód i świadków, póki wszystko jest świeże. Każdy kierowca zachowuje swoją notatkę i dołącza ją do zgłoszenia szkody. Nie jest to przyznanie się do winy. Kierowca, który nie podał swoich danych na miejscu, musi zgłosić wypadek policji jak najszybciej, najpóźniej w ciągu 24 godzin (sekcja 170 Road Traffic Act 1988); notatka nie zastępuje tego zgłoszenia.

Dla pracownika w Anglii, Walii lub Szkocji, któremu odmówiono ustawowego wniosku o elastyczną pracę: pismo z odwołaniem od decyzji, z podstawami — powód spoza ośmiu dopuszczalnych, błędne fakty, brak rzeczywistej konsultacji — i ewentualną akceptowalną alternatywą, z prośbą o spotkanie odwoławcze z osobą towarzyszącą. Cała decyzja, łącznie z odwołaniem, musi zapaść w ciągu dwóch miesięcy od wniosku, chyba że zgodzisz się na dłużej. Wręcz osobiście i wyślij e-mailem.

Dla najemcy prywatnego w Anglii, którego mieszkanie wymaga napraw — wilgoć i pleśń, zepsuty piec, przecieki, wadliwa instalacja elektryczna. Pismo zgłasza każdy problem na piśmie z datowanymi zdjęciami, przypomina o obowiązku utrzymania w naprawie konstrukcji, elewacji i instalacji (sekcja 11 Landlord and Tenant Act 1985) oraz zdatności lokalu do zamieszkania (sekcja 9A), prosi o oględziny w ciągu 14 dni i potwierdza dalsze płacenie czynszu. Jeśli nic się nie stanie, kontrolę może przeprowadzić rada gminy, a kolejnym krokiem jest pismo z roszczeniem według protokołu przedsądowego.

Dla najemcy prywatnego w Anglii, który chce się wyprowadzić. Od 1 maja 2026 r. każdy prywatny najem assured jest bezterminowy (periodic), a najemca kończy go pisemnym wypowiedzeniem (notice to quit) z co najmniej dwumiesięcznym okresem, chyba że wynajmujący zgodzi się na piśmie na krótszy. Pismo podaje datę końcową z klauzulą, która w razie potrzeby przesuwa ją na pierwszy ważny termin, może prosić o zgodę na wcześniejszą datę, prosi o odbiór lokalu i zwrot kaucji oraz podaje nowy adres. Wyślij je pierwszą klasą z bezpłatnym potwierdzeniem nadania (certificate of posting) i e-mailem.

Dla właściciela lub najemcy w Anglii, który mieszka w lokalu i chce, by lokator się wyprowadził. Pismo powołuje się na umowę z lokatorem, podaje datę jej zakończenia, prosi o opróżnienie pokoju i zwrot kluczy oraz mówi, co dzieje się z kaucją. Lokator, który dzieli z Tobą kuchnię, łazienkę lub salon, jest excluded occupier: obowiązuje okres z umowy lub rozsądny termin, a wyrok sądu nie jest potrzebny. Przekaż je osobiście i zachowaj kopię. Nie dla najemcy — wobec niego wynajmujący używa formularza 3A, bezpłatnego na GOV.UK.

Dla prywatnego wynajmującego i najemcy w Anglii. Od 1 maja 2026 r. wynajmujący może podnieść czynsz tylko zawiadomieniem na formularzu 4A na podstawie sekcji 13 Housing Act 1988, raz w roku, z co najmniej dwumiesięcznym wyprzedzeniem, a najemca może skierować sprawę do First-tier Tribunal (Property Chamber) przed wejściem nowego czynszu. Zamiast tego możecie uzgodnić czynsz niższy niż proponowany albo zachować obecny — lub obniżyć czynsz w dowolnym momencie. Porozumienie zapisuje, co i od kiedy, z podpisami obu stron. Nie może ustalić czynszu wyższego niż w zawiadomieniu, a bez zawiadomienia — wyższego niż obecny.

Dla najemcy w Anglii lub contract-holdera w Walii, który się wyprowadził i nadal czeka na kaucję. Przedsądowe wezwanie do wynajmującego lub agenta: podaje datę końca najmu, kaucję i chroniący ją system, żąda zwrotu w 14 dni albo pisemnej listy potrąceń z dowodami i wskazuje, które potrącenia kwestionujesz. Bez porozumienia kolejnym krokiem jest bezpłatna procedura sporna systemu, potem County Court. W Anglii, jeśli kaucja nigdy nie była zabezpieczona, użyj wezwania dotyczącego niezabezpieczonej kaucji.

Dla najemcy prywatnego w Anglii. Od 1 maja 2026 r. najemca może na piśmie poprosić o zgodę na zwierzę, a wynajmujący musi odpowiedzieć na piśmie w ciągu 28 dni i nie może odmówić bez uzasadnionego powodu (sekcja 16A Housing Act 1988, dodana przez Renters’ Rights Act 2025). Pismo opisuje zwierzę i opiekę nad nim, oferuje referencje i prosi o pisemną decyzję, z uzasadnieniem w razie odmowy. Jeśli wynajmujący poprosi o więcej informacji lub o zgodę nadrzędnego właściciela, termin może przesunąć się na siedem dni po odpowiedzi. Nie wolno pobierać opłaty ani osobnej kaucji za zwierzę.

Na koniec najmu w Anglii, Walii lub Szkocji (w Walii — occupation contract). Zapisuje dzień zwrotu kluczy, końcowe stany liczników, stan każdego pomieszczenia w porównaniu z protokołem wejścia oraz to, czego najemca nie akceptuje. Podpisują go obie strony — a jeśli wynajmujący lub agent nie przyjdzie, najemca wypełnia go sam z datowanymi zdjęciami i wysyła e-mailem oraz pocztą pierwszej klasy. To dowód, który bada bezpłatna procedura sporna systemu kaucji.

Dla najemcy prywatnego w Anglii, który chce przyjąć lokatora albo podnająć pokój lub całe mieszkanie. Większość umów wymaga najpierw pisemnej zgody wynajmującego, a podnajem bez niej może naruszać umowę i stać się podstawą odzyskania lokalu. Pismo mówi, o co prosisz, kto by zamieszkał, gdzie i na jak długo, potwierdza, że nadal odpowiadasz za czynsz i sprawdzisz prawo do najmu (right to rent), i prosi o odpowiedź w 14 dni. Nie dla najemców mieszkań komunalnych lub socjalnych, dla których nielegalny podnajem może być przestępstwem.

Dla prywatnego wynajmującego lub agenta w Anglii, którego najemca zalega z czynszem. Pismo wylicza zaległości okres po okresie, prosi o zapłatę lub propozycję spłaty do wyznaczonej daty i wskazuje bezpłatne doradztwo w sprawie długów. Jasno mówi, że jeśli zaległości nie zostaną uregulowane, wynajmujący może doręczyć zawiadomienie o odzyskaniu lokalu na formularzu 3A z sekcji 8 Housing Act 1988 — cztery tygodnie przy podstawach dotyczących zaległego czynszu — i wystąpić do sądu. Nigdy nie grozi wymianą zamków ani usunięciem rzeczy, co byłoby niezgodne z prawem.

Dla właściciela lokalu lub domu w leasehold w Anglii lub Walii, który płaci zmienną opłatę za usługi (service charge) i chce sprawdzić, na co idzie. Na podstawie sekcji 21 i 22 Landlord and Tenant Act 1985 pismo żąda od właściciela budynku lub zarządcy pisemnego zestawienia kosztów za rok rozliczeniowy, a jeśli masz już zestawienie lub roczne rozliczenie — udostępnienia rachunków, faktur i innych dokumentów do wglądu i kopii. Niewykonanie bez uzasadnionej przyczyny jest wykroczeniem. Leasehold Advisory Service (LEASE) publikuje bezpłatne wzory pism.

Dla najemcy prywatnego w Anglii, którego wynajmujący nie usunął poważnych problemów — wilgoci i pleśni, braku ogrzewania, niebezpiecznej elektryki, szkodników. Pismo prosi wydział mieszkań prywatnych lub ochrony środowiska rady o kontrolę lokalu według Housing Health and Safety Rating System (część 1 Housing Act 2004) i podjęcie działań wobec wynajmującego. Wiele rad ma bezpłatny formularz online, z którego można skorzystać zamiast tego; pismo zbiera problemy, historię zgłoszeń i zdjęcia w jednym miejscu, pocztą lub e-mailem.

Dla najemcy w Anglii, którego wynajmujący nie zabezpieczył kaucji w zatwierdzonym przez państwo systemie, zrobił to za późno albo nie przekazał wymaganych informacji w ciągu 30 dni od jej otrzymania. Wówczas na podstawie sekcji 214 Housing Act 2004 County Court musi nakazać wynajmującemu zapłatę od jednej do trzech wysokości kaucji, niezależnie od rozliczenia samej kaucji. Pismo przedstawia fakty, żąda zapłaty proponowanej kwoty w ciągu 14 dni i zapowiada pozew do County Court.

Dla właściciela lub najemcy domu w Anglii, który wynajmuje pokój w domu, w którym sam mieszka, lokatorowi (lodger). Umowa określa pokój i części wspólne, czynsz i to, co obejmuje, ewentualną kaucję, zasady domu oraz okres wypowiedzenia każdej ze stron. Lokator, który dzieli z Tobą kuchnię, łazienkę lub salon, jest licencjobiorcą i tzw. excluded occupier, a nie najemcą z umową assured tenancy: przepisy Renters’ Rights Act nie mają zastosowania, a do zakończenia umowy nie jest potrzebny wyrok sądu. Najemca potrzebuje najpierw zgody swojego wynajmującego. Podpisują ją obie strony.

Dla wynajmujących, agentów i najemców w Anglii, Walii lub Szkocji na początku najmu — w Walii przy occupation contract. Dokument opisuje stan każdego pomieszczenia, meble i sprzęty, stany liczników, klucze oraz czujniki dymu i tlenku węgla, odsyła do datowanych zdjęć i daje najemcy siedem dni na uwagi. Podpisują go obie strony. Prawo nie nakazuje wynajmującemu sporządzenia inwentarza (w Szkocji musi to zrobić agent, który prowadzi wprowadzenie najemcy), ale bezpłatne procedury sporne systemów ochrony kaucji opierają się na nim, gdy wynajmujący proponuje potrącenia na końcu.

Dla prywatnego wynajmującego lub agenta w Anglii, który odpowiada na pisemną prośbę najemcy o zwierzę na podstawie sekcji 16A Housing Act 1988. Wybierz jedną odpowiedź: zgoda, zgoda z rozsądnymi warunkami, odmowa z uzasadnieniem lub prośba o dodatkowe informacje — na piśmie, w ciągu 28 dni od prośby. Odmowa musi być uzasadniona i dotyczyć lokalu i zwierzęcia, np. umowy nadrzędnej zakazującej zwierząt. Pismo potwierdza, że za zwierzę nie pobiera się opłaty ani dodatkowej kaucji.